แม้น้ำจะลดลงแล้ว แต่ความเสี่ยงด้านสุขภาพก็ยังไม่หมดไป #เซอร์เทนตี้กูรู ชวนเช็ก 6 โรคและ 1 ภัยเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นหลังน้ำท่วม พร้อมวิธีดูแลสุขอนามัยและป้องกันการเจ็บป่วยที่ทำตามได้ง่ายๆ ทั้งสำหรับผู้สูงวัยและลูกหลานที่ต้องดูแลคนในครอบครัว รวมถึงสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้ามและควรรีบไปพบแพทย์ จะมีอะไรบ้าง ตามไปเช็กพร้อมกันค่ะ
1. โรคไข้เลือดออก
หลังน้ำลด มักมีน้ำขังตามภาชนะต่างๆ ซึ่งกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของยุงลายได้
- การป้องกัน: เทน้ำทิ้ง คว่ำภาชนะที่ไม่ใช้งาน ปิดฝาภาชนะเก็บน้ำให้มิดชิด และระวังไม่ให้ยุงกัด
- อาการที่ควรรีบพบแพทย์: มีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว คลื่นไส้ อาเจียน หรือมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง
- ข้อควรระวัง: ห้ามซื้อยากลุ่ม NSAIDs (เช่น แอสไพริน ไอบูโปรเฟน) รับประทานเอง เพราะเสี่ยงต่อภาวะเลือดออกผิดปกติรุนแรงจนถึงขั้นเสียชีวิตได้
2. โรคตาแดง
จากการสัมผัสน้ำท่วมขังหรือสิ่งปนเปื้อนเชื้อโรค แล้วนำมือมาจับหรือสัมผัสตา
- การป้องกัน: ล้างมือด้วยสบู่บ่อยๆ หลีกเลี่ยงการขยี้ตา และไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น (เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว)
- อาการและข้อปฏิบัติ: หากมีอาการตาแดง คัน แสบตา น้ำตาไหล หรือขี้ตามาก ให้แยกของใช้ส่วนตัวเพื่อไม่ให้แพร่เชื้อสู่คนในบ้าน และหากอาการไม่ดีขึ้นหรือรุนแรงขึ้น ควรรีบไปพบแพทย์
3. โรคน้ำกัดเท้าและโรคผิวหนัง
การย่ำน้ำหรือแช่น้ำเป็นเวลานาน ทำให้ผิวหนังเปื่อย อักเสบ และเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
- การป้องกัน: สวมรองเท้าบูทกันน้ำเมื่อต้องเดินลุยน้ำ หลังสัมผัสน้ำต้องรีบล้างเท้าด้วยสบู่และน้ำสะอาด เช็ดให้แห้งสนิท โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้วเท้า
- อาการที่ควรรีบพบแพทย์: มีผื่นแดง คัน ผิวหนังเปื่อย แตก หรือเริ่มเป็นแผลติดเชื้อ
4. โรคทางเดินหายใจ (ไข้หวัด/ไข้หวัดใหญ่)
การอยู่รวมกันในศูนย์พักพิง หรือการสูดดมฝุ่นละอองและเชื้อราขณะทำความสะอาดบ้าน อาจกระตุ้นให้เกิดโรคทางเดินหายใจได้ง่ายขึ้น
- การป้องกัน: เปิดบ้านให้อากาศถ่ายเทสะดวก สวมหน้ากากอนามัย (แนะนำ N95 หรือเทียบเท่า) ขณะทำความสะอาดบ้าน และหมั่นล้างมือ
- อาการและข้อปฏิบัติ: หากมีไข้ ไอ เจ็บคอ มีน้ำมูก ให้พักผ่อนมากๆ และแยกตัวจากผู้อื่น หากมีอาการหายใจลำบาก หอบเหนื่อย หรืออาการแย่ลง ควรรีบพบแพทย์ทันที
5. โรคฉี่หนู (ไข้ฉี่หนู)
เชื้อแบคทีเรียจากปัสสาวะสัตว์ที่ปนเปื้อนในน้ำและโคลน สามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล เยื่อบุ หรือผิวหนังที่แช่น้ำนานๆ
- การป้องกัน: สวมรองเท้าบูทและถุงมือยางทุกครั้งเมื่อต้องลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือทำความสะอาดบ้าน หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรง และรีบล้างทำความสะอาดร่างกายทันที
- อาการที่ควรรีบพบแพทย์: มีไข้ ปวดศีรษะ และ ปวดนวด/กดเจ็บกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่อง ต้นขา หรือหลัง หลังสัมผัสน้ำ
- ข้อควรระวัง: ควรรีบแจ้งประวัติการลุยน้ำให้แพทย์ทราบ และ ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเอง
6. โรคติดเชื้อทางเดินอาหาร (อุจจาระร่วง / อาหารเป็นพิษ)
เกิดจากการรับประทานอาหารหรือน้ำดื่มที่ปนเปื้อนเชื้อโรคและสิ่งปฏิกูลจากน้ำท่วม
- การป้องกัน: ดื่มน้ำสะอาด รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ ล้างมือก่อนทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ ห้ามทานอาหารที่สัมผัสน้ำท่วม
- การดูแลและอาการที่ควรรีบพบแพทย์: หากถ่ายเหลว ให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ (ORS) เพื่อชดเชยน้ำ แต่หากถ่ายมาก อาเจียนหนัก ดื่มน้ำไม่ได้ มีไข้สูง ซึม หรือถ่ายมีเลือดปน ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที
🚨 1 ภัยเสี่ยง: ไฟฟ้าดูด ไฟฟ้าช็อต หลังน้ำลด
จากปลั๊กไฟ สายไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เคยเปียกน้ำหรือชำรุด อาจเกิดกระแสไฟฟ้ารั่วเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
- การป้องกัน: ตัดกระแสไฟฟ้า (สับคัตเอาต์) ก่อนเข้าพื้นที่ และห้ามเปิดใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปียกน้ำ จนกว่าจะมีช่างผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบระบบ
- ข้อควรระวังเมื่อพบผู้ถูกไฟดูด: ห้ามใช้มือเปล่าจับหรือช่วยผู้ป่วยโดยตรง ให้ทำการตัดกระแสไฟก่อนเสมอ และโทรแจ้งสายด่วนฉุกเฉินประสานงานนำส่งโรงพยาบาลทันที
และสำหรับท่านที่มีปัญหาเรื่องการปัสสาวะ หรือเข้าห้องน้ำด้วยตัวเองได้ลำบาก ไม่แน่ใจว่าควรเลือกผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบไหนให้ใช้ชีวิตได้สะดวกขึ้น ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบกางเกงซึมซับ เป็นอีกหนึ่งตัวช่วย ด้วยดีไซน์ที่สวมใส่ง่าย ผิวสัมผัสนุ่ม ใส่สบายคล่องตัวได้ทุกวัน พร้อมซึมซับปัสสาวะได้ดี รู้สึกแห้งสบายยิ่งขึ้น แค่นี้ก็พร้อมออกไปทำกิจกรรมต่างๆ ได้อย่างที่เคยแล้วค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก กรมควบคุมโรค , กรมอนามัย , กรมสุขภาพจิต และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
